Stiefmodderen: het moderne, samengestelde gezin
Door Heleen Gombert
Dinsdag 20 April 2010
Afgelopen weken, waarin veel gebeurde, werd me weer eens duidelijk hoeveel aspecten er aan moderne samengestelde gezinnen zitten. Wanneer ik uitleg hoe ons samengestelde gezin in elkaar zit, reageren mensen vaak met: “Goh, dat dat zo goed loopt allemaal.” Inderdaad. Meestal wel. Je voelt 'm, al: soms ook even niet 
Vorige week was er een akkefietje dat me weer eens liet zien hoe gecompliceerd alles is. Het leek een klein dingetje en het raakte me echt. In principe mogen de kinderen bij ons vanaf 17 uur 's middags tv-kijken. De oudste vroeg om 17 uur of de tv aan mocht en ik zei: “Over een kwartier, ik heb even rust nodig. Even nog geen tv aan mijn hoofd, graag.“ Mijn partner reageerde daarop zuchtend met: “je hoort het! “ Getver, had ik het weer gedaan! Een rotgevoel.
Wat gebeurde hier nou?
Nadat ik het later had aangekaart bij mijn partner, realiseerde ik me dat zo'n ogenschijnlijk klein voorval nu juist de verschillende rollen en loyaliteiten in een samengesteld gezin illustreert. Er spelen vragen mee als: Aan welke behoeften wordt voldaan? Wie heeft het uiteindelijk voor het zeggen? Houden we ons aan onze afspraken? Wie bepaalt de regels en hoe? Wie neemt er, wie schikt er in? Allemaal vragen, die tussen ouders en kinderen spelen en die in een samengesteld gezin nog duidelijker naar voren komen. Ga er maar aan staan!
Des te belangrijker om je bewust te zijn van de rol die je hebt en hoe je die in wilt vullen en niet in de laatste plaats, ook van je eigen behoeften. Dat gaat het prettigste en het effectiefst vanuit je eigen kracht. Ik voel die duidelijk als ik even afstand neem. Ook ervaar ik die als ik zing. Door te zingen ben ik letterlijk en figuurlijk met mijn eigen stem in contact. Daarom is het ook zo'n fijn middel in coaching. Je maakt meteen contact met wat er in je leeft en voelt wat je sterker maakt.
Samengesteld gezin. Hoe werkt het?
Een gezin is een systeem. Een samengesteld gezin is in ons geval een semi-gesloten systeem. Het verandert namelijk continu van samenstelling. Mijn 'stiefzoons'(wie een beter woord weet, reacties heel graag) zijn op maandag, dinsdag en woensdagochtend bij ons en om het weekend. Dat vergt flexibiliteit van alle gezinsleden. En die is de ene keer makkelijker op te brengen dan de andere keer. Een gezin is te zien als een team. In een team ontwikkelen de personen zich als individu en het team als geheel maakt een ontwikkeling door. Als je kijkt naar teamontwikkeling zie je dat teams in hun ontwikkeling door verschillende stadia gaan. Samengevat verloopt dat van elkaar leren kennen, tot afscheid nemen van het team. In elk stadium komt het team nieuwe uitdagingen tegen. Een systeem dat verandert van samenstelling gaat ook door deze fases en dat verloopt op sommige punten anders dan in een 'kerngezin'.
Gaat er een persoon weg, dan verandert de samenstelling van het team. Komt een van de personen in een andere ontwikkelingsfase, dan heeft dat ook invloed op het hele team. Van schoolkind naar puber bij voorbeeld. Reken maar dat dat zijn weerslag heeft op iedereen.
Zo leert de rol van moderne stiefmoeder mij steeds meer over mezelf en dat zet ik weer in als coach. En da's natuurlijk mooi meegenomen en daarbij heel erg leuk!
Tips voor moderne stiefmoeders (en vaders)
- Geef jezelf ruimte om te 'modderen'.
- Realiseer je dat het niet vanzelf gaat. Houd je eigen energiebalans in de gaten. Bouw tijd in voor jezelf om op te laden.
- Doe eens iets geks, om een patroon te doorbreken.
Meer weten en ervaringen delen? Laten we elkaar ontmoeten op 10 mei in Utrecht bij de Eat & Meet over stiefmoederen. Daar praat je tijdens een gezellig diner vrijuit met andere stiefmoeders en met mij over je ervaringen en voorzie ik jullie van tips en advies.
Lees ook de andere column van Heleen over stiefmoederschap:
