5 sleutels voor meer balans tussen werk en privé

Wil je voorkomen dat je stresshormonen je de baas worden, oververmoeidheid je overmant en je met tegenzin naar je werk gaat, dan is het tijd voor actie! Met deze 5 sleutels schep je meer overzicht en balans tussen werk en privé.

Dankzij alle digitale zegeningen op ons werk, wordt de scheiding tussen werk en privé steeds kleiner. Met onze smartphone zijn we overal bereikbaar en kunnen we overal onze mail checken. En het is gemakkelijk om een klus die niet af is mee naar huis te nemen of om zondagavond alvast vooruit te werken of de mailbox door te nemen. “Dat scheelt maandag weer”, roep je dan naar je partner want je weet al precies hoe die gaat reageren.
Alleen klopt je argument niet, want voor alles wat je vooruit werkt komt iets anders in de plaats. En de responstijd die we van onze klanten en collega´s krijgen, wordt steeds korter als we dankzij techniek en werkhouding zo overadequaat gaan reageren. Dan krijg je dus telefoontjes als: “ik heb je 40 minuten geleden een mail gestuurd, maar nog geen reactie gehad. Kun je die z.s.m. even mailen?” Grrrr. Tijd voor verandering:

Sleutel 1 Vraag (jezelf) toestemming voor overwerk

Technologie moet ons leven makkelijker maken, niet beheersen. Spreek met jezelf en je dierbaren af wanneer de telefoon en de laptop aan mogen buiten werktijd. Let op de formulering: je spreekt geen momenten af waarop ze uitgaan, maar wanneer ze aan gaan. Want in principe zou je alleen tijdens werktijd moeten werken. Dus heb je ´toestemming´ nodig om ze buiten werktijd aan te zetten, niet om ze uit te zetten. Werken in privétijd moet ook echt uitzondering zijn en blijven. De twee dagen in de week dat je niet op je werk verwacht wordt, zou je dus ook niet moeten werken. Doe je dat wel en doe je dat structureel dan is er sprake van extra belasting of overbelasting. Natuurlijk kan er een drukke periode zijn, maar die moet een begin en een eind kennen. Stel die periode daarom nadrukkelijk vast voor jezelf! Bedenk je dat je met elk extra werkuur je jezelf leuke activiteiten ontzegt. Dat kost je plezier, ontspanning en contacten met vrienden en familie.

Sleutel 2 Zorg voor een goede werkplek

Met alle respect voor kantoortuin- en flexplekgoeroes: de meeste mensen werken op een plek die niet optimaal is voor een goede prestatie. Meestal ontbreekt het aan voldoende rust en is er teveel afleiding. Zo kom je niet goed aan je werk toe, kost het onnodig veel energie en maak je te lange dagen om alles toch af te krijgen, waardoor je privéleven en je humeur in de knel komen.

Regel/reserveer daarom een stilteplek, waar je in opperste concentratie aan iets kunt werken. Zijn ze er niet in jouw bedrijf, loop dan eens rond om te kijken waar je een alternatieve werkplek kunt vinden met meer rust. Misschien kun je af en toe een bureau claimen bij een andere afdeling met minder mensen of minder hectiek?

Waarschijnlijk hebben je collega´s net zoveel behoefte aan rust en concentratie als jij. Stel de vraag dan ook als team aan je leidinggevende. Het is helemaal niet raar om met elkaar tijden af te spreken waarop niemand praat en telefoneert, zodat jullie die tijden kunnen besteden aan de taken die veel aandacht vragen. Mensen van buiten de afdeling die bij jullie binnen stappen kun je opvangen door even met ze naar een andere plek te lopen en daar hun vraag te beantwoorden.

Je kunt ook met elkaar een signaal afspreken dat laat zien dat je even geen vragen beantwoordt of met collegiale gesprekken meedoet. Bijvoorbeeld door iets herkenbaars over je rugleuning heen te hangen. Zo voorkom je dat ´kleine´ vraagjes steeds je aandachtsboog doorbreken. Ga in elk geval brainstormen met je collega´s over creatieve oplossingen die geschikt zijn voor jullie afdeling.

Met alle nieuwe technieken is het natuurlijk ook goed mogelijk om meer thuis te gaan werken. Schep daar dan wel een goede werkplek, die ook arbo-technisch in orde is. Maak een lijst van taken die je in rust moet kunnen uitvoeren en benadruk die taken waarvan je weet dat je leidinggevende ze ook belangrijk vindt. En gebruik dat als argument om thuis te werken. Vraag desnoods om een proefperiode als je bang bent dat je leidinggevende twijfelt en spreek meetbare resultaten af.

Sleutel 3 Verban schuldgevoelens en gebruik je krediet

“Ik ben niet perfect. Ik ben niet perfect. Ik ben niet …..”

Voor sommigen zou dit het dagelijks mantra moeten zijn. Wie de perfecte werknemer, collega, vader, moeder, partner, vriend, buurvrouw/man en zoon of dochter wil zijn, doet zichzelf tekort. Met zoveel rollen kan het niet anders of het gaat wel eens mis: je hebt je stukken maar half gelezen, de traktatie is niet zelfgemaakt maar komt van de supermarkt, je bent een verjaardag vergeten, er zit een kop op de wasmand, kunt door tijdgebrek een afspraak of belofte niet nakomen en ga maar door.

Je kunt dit allemaal als heel pijnlijk ervaren, of je kunt je erbij neerleggen. Houd voor ogen dat anderen ook wel eens minder geslaagd zijn in hun rol. En hoe erg is dat? Van je collega´s weet je dat ze op zich in orde zijn (de meesten dan) en als ze een keer minder leveren dan je verwacht had, neem je hen dat niet kwalijk. Voor je dierbaren geldt precies hetzelfde. En daarom geldt het ook voor jou. Je hebt meestal meer krediet dan je denkt.

Sleutel 4 Zeg NEE!

Wie beheert de verjaardagspot, organiseert het afdelingsuitje, is lid van de oudercommissie of gaat in commissie “van zus naar zo” zitting nemen? Nou jij dus niet!
Ja zeggen uit schuldgevoel of omdat je zo graag aardig gevonden wilt worden zorgt alleen maar voor problemen. Je hebt er weer een rol bij! En je had er al genoeg…. Het zijn namelijk vooral mensen die al veel bordjes in de lucht houden, die er nog een extra taak bijnemen. Omdat ze zich verantwoordelijk voelen, super sociaal zijn en zich schuldig voelen als ze nee zeggen, want verder staat er ook niemand te trappelen.
Nee, precies. En er is een regiment aan mensen die helemaal niets extra´s doen.

Dus voor jij wel je hand opsteekt, vraag je dan eerst eens af waarom je dat doet. En maak een rekensommetje van de hoeveelheid tijd die het je kost wat je ervoor moet laten. Doe zeker wat extra´s voor een ander en op je werk, maar maak wel een afweging. Nee zeggen is lastig, maar het lucht ook enorm op.

Sleutel 5 Plan leuke dingen in

Wat doe je het allerliefst?

En hoe vaak doe je dat?

Waarschijnlijk te weinig, anders las je dit artikel niet. Dus is het tijd om daar verandering in te brengen! Prik voor jezelf een vaste avond in de week die je helemaal vrijhoudt voor je favoriete bezigheid. Misschien ben je dol op films, maar ga je veel te weinig naar de bioscoop. Kook je graag voor vrienden, maar komt het er te weinig van. Of kom je niet aan je cd-verzameling toe, sport je te weinig naar je zin of wil je er vaker op uit naar een museum, strand of wat dan ook.

Vul dan die vaste avond elke week in met je favoriete activiteit. Bedenk van tevoren wat je die avond gaat doen. Naar welke film ga je? Welke vrienden nodig je uit voor je volgende kooksessie? Alleen al de voorpret van het bedenken en organiseren is heerlijk en de avond zelf komt daar als extra bonus bij.

MEER OVER WERK-PRIVÉ BALANS

Goochel je ook zo met de balans? Lees dan eens "Jongleren met olifanten" van Loflin en Musig. Op de site van Managementboek (zie link) kun je een hoofdstuk gratis downloaden om kennis te maken met het boek.

Het bedrijf "Meer effect" heeft allerlei praktische tips en toepassingen voor mensen die hun leven efficiënter willen organiseren. Je kunt je gratis abonneren op hun tweewekelijkse nieuwsbrief.