4 manieren om je boek te publiceren

Een uitgever vinden of je boek in eigen beheer uitgeven

Stel, je manuscript vordert gestaag of is misschien zelfs al af. Dan is het tijd om na te denken over de manier waarop je boek aan de wereld gaat tonen. Nu zijn er vier manieren waarop je je boek kunt publiceren. Allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen en specifieke kernmerken. Die lichten we hier toe.

Die vier manieren zijn:

• digitaal publiceren (als e-book)
• uitgeven via POD (printing-on-demand)
• uitgeven in eigen beheer
• uitgeven via een ‘traditionele’ uitgever.

Digitaal publiceren

E-books zijn enorm in opkomst. Amazon gaf halverwege 2010 al aan dat het inmiddels (royaal) meer e-books verkoopt dan hardcovers. In Nederland loopt de verkoop nog iets minder hard en is ook het assortiment e-books nog beperkt. Maar er zijn wel veel ontwikkelingen waardoor het logisch is dat ook hier meer en meer e-books in omloop komen. Meer en meer auteurs kiezen er dan ook voor om hun boek als e-book te publiceren. Het maken van een e-book is dan ook betrekkelijk eenvoudig. Je hebt een tekst, eventueel afbeeldingen en die zet je in een lay-out in een document en dat sla je op als pdf. Voilà: daar is je e-book. Heerlijk snel, super goedkoop en je hebt alles in eigen hand.

Maar die laagdrempeligheid is tegelijkertijd ook een valkuil. Een gewone pdf laat zich lastig lezen op een klein scherm van bijvoorbeeld een telefoon of e-reader. Daar heb je een zogenaamd ePub bestand of een reflowable pdf voor nodig, waarbij de regelbreedte van de pdf zich aanpast aan je schermgrootte. En veel e-books die mensen zelf maken zien er nogal knullig uit: de omslag is zelf in elkaar geknutseld, de pagina’s zijn onevenwichtig opgemaakt en de tekst is niet of onvoldoende geredigeerd. Een ander nadeel bij een zelfgemaakt e-book is dat je zelf flink aan de weg moet timmeren om het verkocht te krijgen. Want je e-book kan wel op jouw harde schijf staan, daarmee is het nog niet toegankelijk voor een publiek. Laat staan dat je publiek weet dat het boek er is en dat het echt een must-read is!

Wil je zelf met een e-book aan de slag, dan zijn er twee e-books die je daar bij kunnen helpen. Ze laten je zien hoe je een ePub bestand maakt, waar je op moet letten bij e-books en hoe je ze in de markt kunt zetten.

POD: printing-on-demand

Bij printing-on-demand geef je je manuscript aan een uitgever/drukker die pas 1 of meer exemplaren drukt als er een bestelling voor komt. Afhankelijk van het bedrijf met wie je in zee gaat en je budget, wordt je manuscript nog geredigeerd en voorzien van een professionele omslag. Soms heb je ook het voordeel dat je boek op een site staat waar het de aandacht van lezers kan trekken, waardoor je iets minder werk hebt aan marketing. Ga er echter maar vanuit dat je zelf nog flink aan de slag moet om je boek te promoten.

Een nadeel van printing-on-demand is dat het drukken van een enkel exemplaar in de papieren kan lopen en dat de club waar je mee werkt een deel van de verkoopprijs kan claimen. Ook doe je er goed aan om te controleren hoe het met de rechten zit. Zorg dat jij baas blijft over de rechten van je boek, zodat je de vrijheid houdt om in een later stadium eventueel nog voor een andere publicatiewijze te kiezen. Websites waar je via printing-on-demand je boek kunt publiceren kun je heel eenvoudig vinden en met elkaar vergelijken door te googelen op "printing-on-demand".

In eigen beheer

Je kunt er ook voor kiezen om alles helemaal zelf te doen en je boek in eigen beheer uit te geven. Dan moet je wel een alleskunner zijn met voldoende tijd en geld. Zo moet je ervoor zorgen dat je manuscript geredigeerd en gecorrigeerd is, heb je een vormgeving nodig voor de omslag en het binnenwerk, moet je onderhandelen met drukkers over prijs en papierkeuze, dien je zelf te regelen dat je boek op plekken komt te liggen waar het verkocht kan worden en ben je volledig verantwoordelijk voor de promotie. En natuurlijk moet je de druk kunnen voorfinancieren. Hetzij zelf of met behulp van familie, vrienden en andere sponsors.

Uitgeven in eigen beheer geeft je veel vrijheid en zeggenschap. En alle inkomsten zijn voor jou. Maar het is wel een flink project dat je op je neemt en er kan geruime tijd overheen gaan voor je het eerste exemplaar in handen hebt. Maak dus een goed projectplan voor jezelf en kijk welke van bovengenoemde taken je zelf kunt doen en welke taken je beter kunt laten uitvoeren door een professional. Alleen zo komt je boek er voldoende professioneel uit te zien.

Wil je hier wat meer van weten, lees dan de ervaringsverhalen van Daniella Krijger en Carlien van Viegen. Uitgeven in eigen beheer is zeker een optie, maar de ervaringen van Daniella en Carlien geven je een beeld van wat er aan zo’n uitgave in eigen beheer vooraf gaat.

Traditionele uitgever

En dan is er de weg naar de bekende uitgever. Uitgegeven worden door een (bekende) uitgever heeft zeker een aantal voordelen. Zo weet je zeker dat je boek er professioneel uit komt te zien, dat je je nooit voor je manuscript hoeft te schamen en dat er een publiek voor is (anders begint geen uitgever eraan) en dat de distributie geregeld is en dat een deel van de promotie je uit handen genomen wordt. Daar staat tegenover dat steeds minder schrijvers een uitgever weten te vinden omdat die noodgedwongen steeds kritischer en commerciëler moeten denken. Ook heb je minder zeggenschap over het uiteindelijke resultaat. Dat is de prijs die je betaalt voor alle deskundigen die zich met jouw boek gaan bemoeien. Hun ervaring over wat wel en niet werkt kan namelijk haaks staan op jouw voorkeuren en ideeën. Ook duurt de weg naar uiteindelijke publicatie veel langer dan wanneer je het in eigen beheer doet. De uitgever bepaalt namelijk wat het beste moment is voor de publicatie van jouw boek binnen zijn fonds.

En ten slotte kun je teleurgesteld raken over de financiële opbrengsten van je boek. Als auteur ontvang je over het algemeen ‘maar’ 10% van de verkoopprijs. De rest van de opbrengst is voor de boekhandel en voor de uitgever, die daarmee zijn kosten dekt en het financiële risico dat hij loopt bij elk nieuw boek. En ben je auteur van een kinderboek dan moet je die 10% ook nog eens delen met de illustrator.

Als je wilt weten hoe een uitgever naar spontaan aangeboden manuscripten kijkt, lees dan dit artikel over de zogeheten slush pile van acquirerend redacteur Marja Duin. Hoe het is om te debuteren als schrijver en wat er dan op je af komt, vind je in de artikelen van schrijfster Carla de Jong.

Combinaties

Het een hoeft het ander niet uit te sluiten, natuurlijk. Veel e-books verschijnen naast een papieren versie. De twee versies hoeven elkaar ook helemaal niet te kannibaliseren, want veel mensen willen na het lezen van een e-book ook wel een papieren exemplaar. Soms omdat ze dat toch makkelijker te lezen vinden, soms omdat ze het af en toe als naslag nog eens uit de kast willen pakken. Zonder dat ze in hun pc of e-reader erbij hoeven te nemen. En als je eerst voor printing-on-demand hebt gekozen kun je ook een e-book versie publiceren of in een later stadium kijken of een uitgever misschien alsnog belangstelling heeft, bijvoorbeeld voor een gewijzigde herdruk.

Timing en je keuze

In de inleiding van dit artikel stelden we dat je ergens tijdens of na het schrijven van je manuscript moet nadenken over de wijze waarop je gaat publiceren. Eigenlijk is dat niet correct. Idealiter denk je hierover namelijk al na voor je gaat schrijven. Is jouw gedroomde weg namelijk die via een uitgever, dan kun je deze ook al benaderen voor je echt ver bent met schrijven. Een uitgever kijkt namelijk niet alleen naar jouw schrijfkwaliteit, maar ook naar de commerciële kansen van een boek. Het kan zijn dat jij heel goed schrijft, maar dat je onderwerp niet optimaal is. Je onderwerp moet namelijk in het fonds van de uitgever passen, aansluiten bij trends, er moet een behoefte zijn aan het boek (soms zijn er al teveel boeken over een bepaald onderwerp), jij moet als auteur geloofwaardig zijn en er moet voldoende belangstelling voor jouw onder werp zijn. Houd je daar vooraf al rekening mee, dan kun je soms op voorhand al aanpassingen doen aan je manuscript.

Meer lezen?

Je manuscript insturen naar een uitgever. Hoe doe je dat?