Schrijven is een mooi proces, maar niet makkelijk
door Paul Sebes, literair agent en schrijver van "Bestseller"
Veel Nederlanders en Vlamingen schrijven boeken. Veel te veel. De kwaliteit van de meeste van deze boeken-in-wording is vaak onder de maat, om niet te zeggen abominabel. Slechts enkele zullen ooit in de boekhandel komen te liggen, en dat is maar goed ook.
Als literair agent staan we tussen schrijver en uitgever
Bij ons agentschap halen gemiddeld slechts tien fictie- en twintig non-fictiedebuten van de circa duizend ingezonden manuscripten per jaar de eindstreep. De rest wordt afgewezen; meestal is het manuscript gewoon niet goed genoeg, soms is het geschreven door een vervelende auteur en erg vaak past het gewoon niet bij ons. Veel inzenders vergeten dat wíj degenen zijn die de boeken moeten verkopen als we besloten hebben iemand te vertegenwoordigen, dus dat wíj achter een manuscript moeten staan voor we het namens hen aan uitgevers gaan sturen. Een afwijzing wil dus niet altíjd zeggen dat het manuscript slecht is. Het is alleen niks voor ons – maar zoek gerust verder, wij vergissen ons ook regelmatig.
Dat ene juweeltje…
Ik weet hoe frustrerend het is als je jaren hebt zitten ploeteren op een meesterwerk, of in ieder geval in de veronderstelling verkeerde dat het tamelijk goed was wat je zat te doen, en je krijgt een paar weken later een brief van een paar regels op de mat waarin wordt gesteld dat wij het niet goed vinden. Denk niet dat dit leuk is om te doen en dat meen ik: ook wíj lezen immers liever mooie dingen waar we enthousiast van worden. Elke agent, redacteur of uitgever hoopt elke dag weer dat ene juweeltje in de post aan te treffen. Die nieuwe authentieke stem in de literatuur waar hij met veel plezier de komende jaren of maanden mee kan werken en die – nog leuker – zijn eerstvolgende bestseller of claim to fame zal worden.
Literair Debuteren
Om beginnende auteurs beter wegwijs te maken ben ik enkele jaren geleden de cursus Literair Debuteren begonnen. De Volkskrant noemde deze cursus ooit een ontmoedigingscursus, dus wees gewaarschuwd: veel illusies zullen je ontnomen worden, maar hopelijk zullen er ook aardig wat aanmoedigingen tegenover staan. Als het goed is, steek je er ook echt wat van op. Ik heb immers niet alleen duizenden mensen afgewezen, maar de afgelopen jaren ook honderden cursisten en debutanten voorbij zien komen en begeleid naar een eerste uitgave en verder. Het belangrijkste daarbij was het voorhouden van een spiegel, dus: ken jezelf, je thema, je personages, je decor, je plot, maar ook je niveau als je met een boek begint of bezig bent. Weet wat je gaat doen, wees je bewust van elke stap. Denk bij elke zin, alinea of bladzijde na waarom die per se geschreven moet worden en waarom die daar moet staan. Vraag je af: wat is de urgentie, de innerlijke noodzaak om dit op te schrijven?
Met dit alles in je hoofd, zal je merken dat schrijven geen makkelijk proces is, maar als het goed gaat, het wel een heel mooi proces kan zijn.
Paul Sebes
